Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC), üçüncü ülkelerin izin almaksızın yaptığı petrol arama faaliyetlerinin tespiti dahil sahil güvenlik alanında kapsamlı iş birliği yapacak.


ADALET DAİRESİ

gundem.be

Prof. Dr. Kudret BÜLBÜL

Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Siyasal Bilimler Fakültesi Dekanı

Geçen hafta Newyork’da BM’nin 73. Genel Kurulu’nda dünya liderleri bir araya geldi. ABD Başkanı Trump’ın Küreselleşmeye karşı olduğunu açıklaması, Fransa Devlet başkanı Macron’un, Trump’a cevap verir nitelikte küresel işbirliğini savunması, Türkiye Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın “Dünya beşten büyüktür” vurgusu ve adalet çağrısı, Yeni Zelanda Başbakanı Bayan Ardern’in Genel Kurula üç aylık bebeği ile katılması liderler zirvesinden akılda kalanlardandı.

Bu yazımda liderler zirvesinden öne çıkanları değil, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın adalet çağrısı üzerinde durmak istiyorum. Erdoğan bir eski Türk İslam geleneği ya da kavramı olan “adalet dairesi”ni hatırlatarak küresel düzeydeki adalet açığına dikkat çekti. Erdoğan şunları ifade etti:

"Medeniyetimizde 'adalet dairesi' diye ifade ettiğimiz toplum, hukuk, devlet yönetimi, devlet gücü, ekonomi ve adalet arasındaki ilişkinin en doğru şekilde kurulup işletilmesini esas alan bir çember vardır. Hepsi de birbiriyle ilişkili olan bu dairenin zincirleri, günümüz dünyasında pek çok yerde paramparça olmuştur. Bugün dünyamızın siyasi, sosyal ve ekonomik istikrarsızlıkların pençesinde kıvranıyor olmasının sebebi işte budur. Hepimizin huzurlu ve güvenli geleceği için insanlığın adalet arayışıyla başlayan mücadelesini, adaletin tesisiyle sonuçlandırmayı başarmak mecburiyetindeyiz. Bugün dünyanın en zengin 62 kişisinin mal varlığı, toplam nüfusun yaklaşık yarısına yani 3,6 milyar insana denk ise burada bir sorun var demektir."

Sn Erdoğan’ın adalet vurgusunu daha iyi anlayabilmek için öncelikle yakın dönemde Batı’daki evrensel değerlere dair gelişmelere bakmak gerekir. 2. Dünya savaşı sonrasında insan hakları, özgürlük, eşitlik gibi kavramların şampiyonluğunu yapan Batı, bugün bu değerlerden hızla uzaklaşmaktadır. Batılı ülkelerde göçmenlere, Müslümanlara karşı yapılan adaletsizlikler adeta artık sıradanlaşmıştır. Irkçı partilerin oylarını artırmaları ve koalisyon olarak iktidarı paylaşmaları ile yabancılara yönelik nefret söylemi artık sorun olarak görülmemektedir. Bazı batılı ülkelerde sadece mülteci karşıtlığı ile siyasal partiler iktidara gelebilmektedir. AB ülkeleri, Mülteciler konusuna sadece sınır güvenliği açısından bakmakta ve bu amaçla bir ordu kurmaktadır. Mülteciler bulundukları ülkede ölseler ya da Türkiye gibi insanlığın vicdanı olmuş ülkelerde kalsalar Batı için adeta hiçbir sorun kalmamaktadır. Bugün evrensel insani değerlerin daha fazla Batı’ya karşı savunulması gereken bir dünyaya evrilmiş durumdayız.

Türkiye açısından bakıldığında, inancımızın da, medeniyetimizin de tarihimizin de en temel değeri ve kavramı adalettir. Önce Adalet ki, özgürlük de, eşitlik de onda mündemiçtir. Asırlarca bize yol göstermiş ve bugün bütün mahkemelerimizde yazılı bulunan “adalet mülkün temelidir” ifadesindeki mülk sadece mal, mülk eşya anlamında değil, düzen, nizam, devlet anlamındadır. Adalet ihtiyacı geleneğimizde “adalet dairesi” vizyonu ve uygulaması ile kurumsallaştırılmıştır.  “Adalet dairesi” adalet ile başlayıp adaletle biten siyasal, toplumsal, askeri, mali, ticari, ekonomik bir düzenin kurumsallaşmış halidir.

Yusuf Has Hacib’in 1069’da Kutadgu Bilig’de, Kınalızade Ali Efendi’nın 1564’de yazdığı Ahlak-i Alai’de ve Türk İslam geleneğinin önemli pek çok eserinde adalet dairesinden bahsedilir. Geleneğimizdeki her şeyin temelinin adalet olduğu, adaletin tesis edilmediği durumlarda devletin ve mülkün söz konusu olamayacağına, halkın da mutluluğunun sağlanamayacağına dair inanç, görüş ve yaklaşım adalet dairesi olarak adlandırılır. Adalet dairesinde ya da çemberinde, dünya ve ülke düzeni adaletle başlayıp adaletle biten halkalara benzetilir.

1) Dünyanın selametini ve devlet düzenini sağlayan şey ilk halkadaki adalettir.

2) İkinci halkada, dünya, duvarı devlet olan bir bağa, bahçeye benzetilir.

3) 3. Halkada devleti düzenleyen hukuktur.

4) 4. Halkada hükümdar olmadan hukukun korunamayacağı ifade edilir.

5) 5. halkada asker olmadan hükümdarın devlete sahip olamayacağı belirtilir.

Çemberin sonraki halkalarında ise mal(vergi) olmadan asker toplanamayacağı, malı toplayacak olanın da halk olduğu üzerinde durulur. Dairenin son halkasında ise, başında olduğu gibi yine adalet vurgusu vardır. Çünkü, vergi verebilmesi için belirli bir gelire sahip olması gereken halkı yönetime itaat ettiren şey adalettir. Şeyh Edebali’nin “insanı yaşat ki devlet yaşasın” sözü, insan-adalet-devlet ilişkisinin özü gibidir.

Bugün küresel düzen ciddi bir şekilde sorgulanıyorsa, Sn Erdoğan’ın sıklıkla vurguladığı şekilde BM’nin acil revizyonuna ihtiyaç duyuluyorsa, hiçbir sorumlulukları olmadığı halde masum insanlar, kapılar yüzlerine kapatıldığı için, o kıtadan bu kıtaya koşturuyorsa bu düzen böyle süremez. Çaresizlikten ölüme mahkum edilen bebeklere, suçunuz neydi diye sorulsa, alınacak yanıt insanlık ve hepimiz için ağır bir mahcubiyet, ağır bir utanç değil midir? Türkiye Cumhurbaşkanının adalet dairesi vurgusu, bütün bir dünyanın yaşanan zulümlerin altında kalmaması için Batıyı da kurtarmayı amaçlayan bir çağrıdır. Çünkü Büyük Selçuklu veziri Nizamül Mülk’ün 1000 yıl önce işaret ettiği gibi “Küfür ile belki ama zulm ile abad olunmaz”


Diğer

26 / 06 / 2019 12:30

ALMANYA´DA SPOR, KÜLTÜR VE EĞLENCE DOLU FESTİVAL

Almanya, Avrupa Spor ve Kültür Festivali (ASKFEST) ile birbirinden renkli etkinliklere ev sahipliği yapacak.

Devamını oku

20 / 06 / 2019 08:50

KARARLI BİR DURUŞ, GURURLU BİR MÜCADELE VE ONURLU BİR ÖMÜR

Mısır tarihinin, ilk sivil devlet başkanı olan Mursi’nin ölümüyle ülkenin 2011 yılında başlayan demokrasi mücadelesi de ciddi biçimde yara aldı.

Devamını oku

20 / 06 / 2019 08:40

KAHRAMAN GENCİMİZİN ADI FRANKFURT´TA METRO İSTASYONUNA VERİLDİ

Bir Alman vatandaşını kurtarmak isterken hayatını kaybeden 17 yaşındaki Mustafa Alptuğ Sözen’in ismi, kazanın gerçekleştiği metro istasyonuna verildi.

Devamını oku

17 / 06 / 2019 11:45

KAYMAKÇI: SOMALİ DİASPORASININ GÖZLERİNDE TÜRKİYE´YE TAKDİR VAR

Dışişleri Bakan Yardımcısı Kaymakçı, "Somali diasporasının ışıldayan gözlerinde Somalinin kalkınma heyecanını ve Türkiye'ye olan takdir duygusunu görmek mümkün." dedi.

Devamını oku

15 / 06 / 2019 12:10

ERDOĞAN: KUDÜS´TE YENİ OLDUBİTTİLERİ REDDEDİYORUZ

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Tüm ülkeleri Birleşmiş Milletler kararlarına, Kudüs'ün tarihi ve hukuki statüsüne saygı göstermeye davet ediyoruz.

Devamını oku

15 / 06 / 2019 11:20

TÜRKİYE YAPI OLARAK ÇOK GÜÇLÜ BİR ÜLKE

Gábor Vona, '' Avrupa ve Asya'nın kesişim noktasındaki Boğaz'ın ihtişamının yansıdığı İstanbul'a her gelişimde heyecanlanıyor, kendimi evimde ve mutlu hissediyorum.

Devamını oku

13 / 06 / 2019 10:20

ABD´NİN TEHDİTLERİ DÜNYAYI BIKTIRDI..

Tüm dünyanın güvenlik ve istikrarı için en büyük tehdit haline gelen ABD’ye karşı güç birliği arayışları hız kazandı.

Devamını oku

02 / 06 / 2019 18:00

AŞIRI SAĞCILAR, KUR´AN-I KERİM YAKTILAR VE ´´AVRUPA BİZİM´´ YAZAN PANKART AÇTILAR.

İslam karşıtı aşırı sağcı Stram Kurs yanlıları, iftar yapılan meydanda Kur'an-ı Kerim yaktı ve bir otelin balkonuna "Avrupa Bizim" yazılı pankart astı.

Devamını oku

24 / 05 / 2019 12:45

THERESA MAY, DÖNEMİ BİTİYOR.

İngiltere Başbakanı Theresa May 7 Haziran'da partisinin liderliğinden istifa edeceğini gözyaşları içinde açıkladı.

Devamını oku

21 / 05 / 2019 12:50

HOLLANDA´DA ´KRAL GÜNÜ´ ETKİNLİKLERİNDE TÜRKİYE DAMGASI.

Hollanda’da her yıl 30 Nisan’da kutlanan Kraliçe Günü, Alexander’in tahta geçişinden sonra 27 Nisan günleri Kral Günü olarak kutlanmaya başlandı.

Devamını oku

19 / 05 / 2019 14:10

AP SEÇİMLERİ ÖNCESİ MÜSLÜMAN KARŞITLIĞI YASAL DÜZENLEMELERLE SİSTEMLEŞTİ

23-26 Mayıs'taki Avrupa Parlamentosu seçimleri öncesi Müslüman karşıtlığı, sadece söylem veya zaman zaman görülen saldırılarla sınırlı kalmayarak yasal düzenlemelere yansıdı.

Devamını oku

19 / 05 / 2019 13:30

YENEROĞLU: ´´AVUSTURYA´DAKİ TÜRK TOPLUMU DEMOKRATİK MÜCADELEYİ ARTIRMALI´´

Yeneroğlu, ''Bugün itibariyle Türk düşmanlığı körükleniyor, Müslümanlara karşı saldırılar ve yasaklarda endişe verici artış yaşanıyor''

Devamını oku