"Dünyanın En İyi Balı" ödülü Türkiye’ye verildi…..Kanada’nın Montreal kentinde yapılan 46. Dünya Arıcılık Kongresi’nde Eğriçayır Balı, "Dünyanın En İyi Balı" ödülüne layık görüldü.


İDLİB: SURİYE KÖRDÜĞÜMÜNDE SON NOKTA

gundem.be

Prof. Dr. Cengiz Tomar   |

İstanbul

Sekiz yıldır devam eden Suriye iç savaşında bir konsolidasyona gidildiği ve bu konsolidasyonda en belirsiz noktalardan birinin İdlib olduğu aşikâr. Nitekim son günlerde çatışmalar da bu bölgede yoğunlaşmış durumda. Son üç haftada İdlib’e yapılan saldırılarda resmi rakamlara göre 200 civarında sivil Suriyeli öldü ve yaklaşık 200 bin kişi ise yerlerinden oldu. Bölgede 17 okul ve 18 sağlık merkezi tahrip edildi. Saldırılar nedeniyle okullar ve hastaneler iş göremez hale geldi. Yüzbinlerce öğrenci ise okullarına gidemiyor.

Savaş yorgunu Suriye’nin haritasına baktığımızda mevcut konsolidasyon şu şekilde: Fırat’ın batısındaki ana arterler Rusya ve İran destekli Suriye rejiminin elinde. Fırat’ın doğusu ise ABD güdümündeki PYD/YPG tarafından işgal edilmiş durumda. Kuzeybatı Suriye, Türkiye destekli ÖSO tarafından Fırat Kalkanı ve Zeytin Dalı harekatlarıyla ele geçirilen bölgeler. Bu üçlü konsolidasyonun tek istisnasını ise Kuzeybatı Suriye’de, henüz kaderi belli olmayan İdlib bölgesi oluşturuyor. Tabii İdlib bölgesi sadece merkezden ibaret değil; Lazkiye, Halep ve Hama kırsalıyla Maarratunnuman’dan oluşuyor ve yaklaşık üç milyonluk bir nüfus bölgeye sıkışmış bekliyor.

Türkiye’nin bölgedeki varlığı ve Rusya ile İdlib konusunda anlaşmış olması şimdilik bölgeye topyekun bir saldırının gerçekleşmesini engelledi. Ancak rejim güçleriyle HTŞ’nin provokasyonları da büyük bir tehdit oluşturabilir.

Esasında el-ân Şam Kırsalı, Hama kırsalı gibi diğer “gerilimi azaltma bölgeleri” çoktan berhava olmuş ve rejimin eline geçmiş durumda. Bunun tek istisnası ise İdlib. Şayet Türkiye olmasaydı Rusya destekli rejim çoktan İdlib’e saldırır ve bölgeyi ele geçirirdi. Neticede büyük bir insanlık dramı yaşanırdı. Ancak Türkiye Astana süreci ve Soçi mutabakatlarıyla Rusya ile anlaşarak bugüne kadar bölgeye yoğun saldırıların yapılmasını engelledi.

Türkiye’nin güney sınırında Hatay’a komşu olan İdlib, Türkiye için iki açıdan önemli. Birincisi PYD/YPG’nin Akdeniz’e ulaşma planlarının önündeki en önemli engellerden biriydi. Ancak artık çok daha önemlisi ve vahimi, İdlib’e topyekun bir saldırı yapılması durumunda burada bir insanlık trajedisinin yaşanacağı ve üç milyonluk nüfusun Türkiye’ye sığınmaktan başka çaresinin bulunmadığı. Bu üç milyonluk nüfusun neredeyse yarısı zaten çatışmalardan kaçarak İdlib’e sığınmış durumda olanlar. Bu da İdlib’i Suriye’de muhaliflerin son kalesi haline getiriyor. Nitekim Birleşmiş Milletler İnsani İşlerden Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Mark Lowcock, “İdlib'de büyük çaplı askeri bir saldırı 21. yüzyılın en büyük trajedisi olur. Tüm uyarılarımıza rağmen en büyük korkumuz gerçekleşiyor,” şeklinde uyarıda bulunmakta.

Fakat son zamanlarda Rusya’nın hava desteğine sahip rejimin İdlib’in güneyine saldırarak bazı önemli noktaları ele geçirdiğini görüyoruz. Rejim ve Rusya, İdlib gerilimi azaltma bölgesinin radikal Heyet Tahrir eş-Şam’ın (HTŞ) elinde bulunan kısmından kendilerine yapılan saldırıları bahane ederek böyle bir harekata başladıklarını iddia ediyor. Suriye Özel Kuvvetleri Rusya ve Suriye savaş uçaklarının desteğiyle bu saldırılarını yapıyorlar. Hama kırsalında el-Gab ovası özellikle Kefer Nebude ile Ortaçağ’dan kalma bir kalenin bulunduğu Kal’atu’l-Mudik rejimin eline geçmiş durumda. Bir de Lazkiye kırsalındaki Kabani bölgesi var. Ancak bütün çatışmalara ve toprak kazanımlarına rağmen Suriye ordusunun İdlib’in tamamını hedef alan topyekun bir harekata geçtiğini söylemek için henüz erken. Zira böyle bir saldırıya Rusya’nın yeşil ışık yakması gerek. Rusya ve Türkiye arasındaki işbirliği nedeniyle rejim şu ana kadar topyekun bir saldırıya izin vermedi.

Tabii Suriye rejimi açısından bakıldığında İdlib büyük önem taşıyor. Zira Lazkiye’yi Halep’e bağlayan M4 otoyolu İdlib’ten geçiyor. Başkent Şam’ı Halep’e bağlayan ve Türkiye’den başlayıp Ürdün ve Suudi Arabistan’a kadar uzanan M4 karayolu da İdlib’ten geçiyor. Suriye’nin atardamarı konumundaki bu karayolları, yine İdlib’in Serakib kasabasında birleşiyor. İktisadi olarak rahatlamak isteyen rejim bu iki önemli karayolunu ele geçirmek istiyor. Elbette ki bir de muhaliflerin son büyük kalesi, İdlib. Şayet burası rejimin eline geçerse, Türkiye destekli Fırat Kalkanı ve Zeytin Dalı harekatı bölgeleri hariç Fırat’ın batısında muhalif bir bölge kalmayacağından psikolojik üstünlük açısından da hayati bir nokta.

Türkiye’nin bölgedeki varlığı ve Rusya ile İdlib konusunda anlaşmış olması şimdilik bölgeye topyekun bir saldırının gerçekleşmesini engelledi. Ancak rejim güçleriyle HTŞ’nin provokasyonları da büyük bir tehdit oluşturabilir. Şüphesiz İdlib konusunda bir sonuca varılabilmesi, daha ziyade yapılacak siyasi pazarlıklara bağlı. Tel Rıfat meselesi de bu pazarlıklara dâhil. Bugüne kadar bölgedeki radikal unsurların tahrikleri konusunda Türkiye elinden gelenin azamisini yaparak İdlib’te bir insani felaketin ortaya çıkmasını engellemeye çalıştı. Bu noktada Rusya’yı da ikna etmiş durumda. Ancak modern dünyanın pek umurunda değil. Son gelen haberlere göre rejim güçleri İdlib’le ilgili olarak tek taraflı ateşkes ilan etti. Şüphesiz bu, Türkiye’nin Rusya’ya yaptığı baskı sonucunda alınmış bir karar.

Rejimin sahada daha önce Şam’ın kırsalı olan Guta’da ve Halep’te muhaliflere karşı uygulamış olduğu taktikleri icra ettiği düşünülüyor. Ancak İdlib’in diğerlerinden farklı olarak Türkiye’ye komşu, üç milyon civarında bir nüfusa sahip olduğu düşünülürse burada durum çok daha zor ve karmaşık hal alıyor. M4 ve M5 karayolları da kendi açısından hayati önem taşıdığından rejim İdlib’i mutlaka çözüme kavuşturmak isteyecektir. Bu nedenle Rusya’nın tutumu ve Türkiye-Rusya ilişkileri burada belirleyici durumda. Umarız İdlib meselesi insani bir felaketle sonuçlanmadan Türkiye’nin istediği doğrultuda siyasi müzakereler yoluyla çözüme kavuşturulur.


Diğer

14 / 09 / 2019 18:45

BİZ ÜLKEMİZİ KARŞILIKSIZ SEVİYORUZ..

Bahçeli, "MHP olarak Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne desteğimiz tamdır. Bunu yaparken herhangi bir karşılık beklemiyoruz. Biz ülkeyi karşılıksız seviyoruz." dedi.

Devamını oku

14 / 09 / 2019 18:40

SUSAMAM..

Evet artık susmamak gerek gerçekten. Son zamanlarda moda şarkı “Susamam”. Dünyada ki tüm ülkere uyarlanabilecek ve başka ülkelerde de....

Devamını oku

13 / 09 / 2019 14:05

BÜYÜKELÇİ DR. HASAN ULUSOY BRÜKSEL´E ATANDI

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu bazı ülkelere atanan büyükelçileri arayarak yeni görevlerini bildirdi..

Devamını oku

13 / 09 / 2019 13:45

HER 12 EYLÜL DENDİKÇE HATIRIMA GELENLER.

İnsanoğlu'nun bazen hiç hatırlamak istemeyeceği geçmişleri vardır. 12 Eylül öncesi yıllar benim ve benim gibi yüzbinlerce insanın gençliği çalınmıştır.

Devamını oku

13 / 09 / 2019 13:30

KAPISINI ÇALMAYA YÜZÜNÜZ OLSUN

Hollanda’da 18 yaşımdan itibaren Philips Lighting fabrikasında elektronik cihazlar üzerine operatörlük yaptım.

Devamını oku

13 / 09 / 2019 11:25

MESELE OSMANLIYA BAKIŞ MI?

Bazı konular vardır ki haklı olmak yetmiyor meseleleri çözmeye. Osmanlı Devletinin bıraktığı miras da bu türden konulardan biridir.

Devamını oku

13 / 09 / 2019 11:05

YTB, SILA YOLU´NDA VATANDAŞLARI YALNIZ BIRAKMADI

Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB) bu yıl Sıla Yolu’na revan olan yurt dışındaki vatandaşları yalnız bırakmadı.

Devamını oku

09 / 09 / 2019 10:45

ÇORLU BELEDİYE BAŞKANI AHMET SARIKURT BRÜKSEL´DE.

Başkan Sarıkıurt’un ziyareti kapsamında CHP Avrupa Birliği Temsilciliği ile işbirliği içinde Avrupa Parlamentosu'nda bir basın buluşması yapılacak.

Devamını oku

09 / 09 / 2019 10:30

YÜZ BİNLERCE VATANDAŞA ULAŞILDI.

YTB, sekiz aylık sürede düzenlediği program ve faaliyetlerle yurt dışında yaşayan yüz binlerce vatandaşa hizmet sundu.

Devamını oku

08 / 09 / 2019 12:20

İNTİKAMI HIZLA ALINDI.

Mardin Özel Harekat Şube Müdürü Tufan Kansuva'yı şehit eden 3 teröristin Ömerli ilçesindeki operasyonda etkisiz hale getirildiği bildirildi.

Devamını oku

07 / 09 / 2019 15:35

AŞURE, MUHARREM AYINDA GÖNÜLLERİ TATLANDIRIYOR.

Muharrem ayında pişirilip ikram edildiğinde birlik, beraberlik, bolluk ve bereket yayan aşure, tencerelerde kaynamaya başladı.

Devamını oku

07 / 09 / 2019 15:30

SAYILARI GİDEREK ARTIYOR

Çocukları dağa kaçırılan Diyarbakır annelerinin, HDP il binası önünde başlattığı oturma eylemine katılan aile sayısı 13'e yükseldi.

Devamını oku