Belçika hükümeti, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) vakalarındaki aşırı artış üzerine dört hafta boyunca kafe, bar, restoranların kapatılması ve gece yarısından 05.00'e kadar sokağa çıkma kısıtlaması gibi önlemler getirmeye karar verdi.


Türkiye´de Siyasetin Dinamikleri.

gundem.be

CHP'nin Açmazı Nerede?

Doç. Dr. Birol Ertan

***

Türkiye'de son seçimlerin kazananı, herhangi bir siyasi parti olmaktan çok, kasabalar ve kent varoşları olmuştur. Seçmen çoğunluğu anlamında ezici bir üstünlüğe sahip hale gelen kasabalar ve kent varoşları, bundan sonra seçimleri kimin ya da kimlerin kazanacağının belirleyicisi olacaktır.

***

Türk siyasetinin birkaç onyıldaki değişimi üzerine düşünceler ve iddialar içeren ciddi bir makale ya da kitap arayışlarımdan sonuç almadım. Elbette, konuya ucundan yaklaşan bazı makaleler ve kitaplarda bölümler bulunabilir. Ne var ki, Türk seçmeninin siyasal kimliğini ve seçimlerde oy verme tercihini belirleyen konularda üç temel konuda ciddi bir çalışma göremiyoruz. Türkiye'de seçmen davranışlarıyla ya da seçmen tercihleriyle ilgili bilimsel araştırmalar konusunda gözle görülür bir boşluk yaşandığı söylenebilir. Bu konuda siyaset bilimine ve özellikle seçmen davranışları dalına büyük görevler düşmektedir. Türk seçmeninin davranışlarının değiştiren dönüşümler konusunda yapılacak bilimsel çalışmalar, Türkiye'de siyaset bilimine yapılacak önemli katkılar olacaktır. Kitap yazmanın çekiciliğini yitirdiği, bunun da ötesinde tehlikeli bir uğraş haline geldiği günümüz Türkiye coğrafyasında bu konuda iyimser olmadığımı da peşinen belirtmek istiyorum.

Türkiye'de seçmen tercihlerini belirleyen üç temel gelişme yaşandığı görülüyor. Özellikle merkez sağ kimlikteki DP-AP çizgisindeki siyasi partilerin ortadan kalkması ile hızlı kentleşme ile kırsal kesimin, özellikle köylerin nüfus içindeki yerinin azalması arasında bir bağlantı kurulup kurulmayacağı konusunun araştırılması gerektiğini düşünüyorum.

Türk seçmen davranışları ve seçmen tercihlerindeki değişimle ilgili daha çok bilimsel araştırma yapılmasını gerekli görüyorum. Ancak, siyaset bilimiyle uğraşan yazarlar, bu konuda ciddi bilimsel araştırmalar yapılmasını beklemeden gözlemlerini paylaşmak için yazıya dönüştürmekte duraksama göstermelidir. Bu yazı, böylesi bir düşüncenin ürünü olarak görülmelidir.

Türk seçmen davranışlarını ve tercihlerini ani biçimde değiştiren dönüşümler konusunda siyasi partilerin yeterince araştırma yapmadığı, özellikle kentli seçmenin elit kesimlerine yaslanarak iktidar olmayı bekleyen CHP gibi siyasi partilerin yaşadığı seçim başarısızlıklarını bir türlü anlayamadığı görülüyor. Bunun nedeni, Türk seçmeninin oy verme eğilimleri konusunda ciddi bir araştırma yapılmaması ve seçmen davranışlarını açıklayan çalışmalara ilgi gösterilmemesidir.

Türkiye'de son birkaç onyılda seçmen tercihini önemli ölçüde değiştiren 3 yapısal dönüşüm yaşanmıştır ve yaşanmaya devam etmektedir. Türkiye'nin yaşadığı 3 yapısal dönüşüm;

1.   köy kültürünün ortadan kalkışı,

2.   hızlı kasabalılaşma

3.   banliyölere milyonlarca seçmen kitlesinin yığılmasıdır.

Türkiye'de kentleşme ismini verdiğimiz sürecin aslında bir "Kasabalılaşma" olduğu çok açıktır. Kent, yalnızca bir nüfus birikimi süreci olarak değerlendirilemez. Kentleşme süreci, her ne kadar ekonomik nedenlerden kaynaklansa da kentlerin kıra göre ekonomik ilişkilerinde ve davranış kalıplarında ciddi değişiklikler yarattığı da görülmektedir. Türkiye'de kentleşme sandığımız gelişme, kente özgü ekonomik ilişkiler yaratamadığı ve yeni bir kent kültürü üretemediği için "Kasabalılaşma" süreci olarak görülmelidir. Nüfusu milyondan az olan ve kent kültürü yerine Kasabalılaşmayı yaşayan çok sayıdaki yerleşme birimi yanında, büyük nüfusa sahip kent merkezlerinin banliyölerine yığılıp ne kentleşen ne de kır kültürünü yaşayabilen milyonlar da hızla dönüşen yeni yapının diğer tarafını oluşturmaktadır.

Türkiye'de köylerde hızla azalan seçmen kitlesi, kasabalara ve kent merkezlerinden dışlanmış banliyölere yığılmış durumdadır. Kasaba muhafazakarlığını ve banliyölerdeki umutsuz-sahipsiz kitlenin beklentilerini anlamayan siyasi partilerin kent merkezli siyasetleri, elitizm batağına saplanmak ile sonuçlanmaktadır. CHP'nin yaşadığı seçim başarısızlıklarının ardında da bu algılayış eksikliği bulunmaktadır. Kasaba muhafazakarlığına hitap edemeyen CHP söylemi, büyük kentlerin banliyölerindeki seçmen kitlesinin umut ve beklentilerine de yanıt veremeyince, kent merkezlerindeki elitlere hitap eden seçkinci bir siyaset anlayışına sıkışıp kalmaktadır. Böyle olunca CHP, seçmen kitlesinin %70'ine yakın kesimini barındıran kasabalar ve kent banliyölerinden umduğunu bulamamaktadır. Kasaba kavramı ile kent kimliğine sahip olamayan, ancak il ve ilçe olarak isimlendirilen çok sayıdaki yerleşim yerini anlatmak istiyorum. Banliyöler ise Ankara, İstanbul, İzmir, Adana ve Mersin gibi büyük illerin kent merkezlerinden dışlanıp varoşlara ve gecekondulara sürülmüş milyonların yaşadığı mekanlardır. Demografik bir çalışması yapılırsa, Türkiye'de kasabalar ve banliyölerde yaşayan seçmen kitlesinin % 70 dolayında olduğu görülecektir. 

Bu makalede konunun dağılmaması için Kasaba, Kasabalılaşma ve kent varoşları (banliyö) kavramlarının içeriklerine yeterince giremiyorum.Türkiye'deki Kasabalılaşma süreci ve banliyölerin (varoşların) siyasal tercihleri konusunda başka makaleler yazmak istiyorum.  Bunun da ötesinde, Türkiye'de son seçimlerin sonuçlarını analiz eden ve seçimlerde başarının anahtarını ortaya koyan bir kitap çalışmasını bitirmiş bulunuyorum. Medya ve özellikle yazılı medya araçlarının kontrol edilmesi noktasında son aşamaya gelindiği için hazırladığım kitabı bastırıp bastıramayacağımı kestiremiyorum, ancak kitaptaki bazı saptamaları makaleler aracılığıyla okuyucuyla paylaşmamın önüne geçilemeyeceğini sanıyorum. Bu makaledeki temel düşünceler, kitabımda ortaya koyduğum çok sayıdaki saptamalardan birkaçını içermektedir.

Kasabalılaşma ve kent varoşlarının seçmen davranışları konusundaki değerlendirmelerimi sonraki yazılarıma bırakıyorum. Türkiye'de son seçimlerin kazananı, herhangi bir siyasi parti olmaktan çok, kasabalar ve kent varoşları olmuştur. Seçmen çoğunluğu anlamında ezici bir üstünlüğe sahip hale gelen kasabalar ve kent varoşları, bundan sonra seçimleri kimin ya da kimlerin kazanacağının da belirleyicisi olacaktır. Bunu anlayamayan siyasi partilerin ilerideki seçimlerde başarı şansı da az olacaktır. Özellikle kent seçkinlerine dayalı siyaset yapma noktasından uzaklaşamayan CHP'nin bu değişimi görmesinde yarar vardır.


Diğer

30 / 10 / 2020 14:20

BAŞKAN EREN, YÖRÜK KÖYLERİNİ ZİYARET ETTİ

YTB Başkanı Abdullah Eren, Kuzey Makedonya’nın güneydoğusundaki Radoviş'e bağlı yörük köylerini ziyaret ederek ilkokuldaki öğrencilerle buluştu.

Devamını oku

29 / 10 / 2020 16:25

CUMHURİYET 97 YAŞINDA

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığındaki devlet erkanı, Cumhuriyet'in ilanının 97'nci yıl dönümü dolayısıyla Anıtkabir'i ziyaret etti

Devamını oku

29 / 10 / 2020 12:45

BELÇİKA BÜYÜKELÇİSİ HUYNEN, BAŞKAN ERDOĞAN´A GÜVEN MEKTUBU SUNDU

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Belçika'nın Ankara Büyükelçisi Paul Huynen'i kabul etti.

Devamını oku

24 / 10 / 2020 14:05

´´TÜRKİYE, SINIRLARININ DİBİNDE TERÖR BATAKLIĞINA ASLA İZİN VERMEYECEK´´

Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Suriye'nin Irak sınırında terör devleti kurma gayreti var. Türkiye, sınırlarının dibinde böyle bir terör bataklığına asla izin vermeyecek." dedi.

Devamını oku

23 / 10 / 2020 13:50

HER ÇOCUK ÖZELDİR..

Eğitimde doğru bilinen yanlışlar ne kadar çokmuş. “Her çocuk özeldir” filmi bunu bize bir kez daha ispatlıyor.

Devamını oku

17 / 10 / 2020 11:35

BAŞKAN ERDOĞAN BUGÜN ´YENİ MÜJDE´Yİ´ AÇIKLAYACAK

Karadeniz'de Tuna-1 lokasyonunda çalışmasını tamamlayan Fatih sondaj gemisi, yeni rezerv keşfetti. Başkan Erdoğan yeni müjdeyi bugün Fatih gemisinde açıklayacak.

Devamını oku

17 / 10 / 2020 11:25

AKAR: ´´ERMENİSTAN SAVAŞ SUÇU İŞLİYOR´´

Milli Savunma Bakanı Akar, "Ermenistan savaş suçu işlemeye, ateşkes, müzakere çağrısı yapanlar saldırıları uzaktan izlemeye devam etmektedir." dedi.

Devamını oku

13 / 10 / 2020 13:40

TÜRKİYE´NİN UZAY YATIRIMLARI ARTARAK SÜRECEK

Türkiye'yi uzaya taşıyan ROKETSAN, geliştirdiği teknolojileri denemek amacıyla bu yıl yeni bir roket fırlatmaya hazırlanıyor.

Devamını oku

13 / 10 / 2020 13:35

TUNÇ SOYER: ´´PKK´YI KINAMAK NEYE YARAYACAK´´?

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, katıldığı bir televizyon programında sorulan 'PKK'yı neden kınamadınız?' sorusuna 'Bu neye yarayacak.' cevabını verdi.

Devamını oku

10 / 10 / 2020 12:25

YTB´DEN TÜRKİYE BURSLUSU ÖĞRENCİLERE FOTOĞRAF EĞİTİMİ VE FOTO-SAFARİ

YTB, Türkiye Bursları programı ile ülkemizde üniversite eğitimi alan uluslararası öğrencilere fotoğrafçılık eğitimi düzenledi.

Devamını oku

06 / 10 / 2020 17:35

ANNE, ÇOCUK VE EĞİTİM

Eğitim: Çocukta istendik yönde davranış değişikliği gerçekleştirme sürecidir. Bu süreç yaşam boyu devam eder gider.

Devamını oku

06 / 10 / 2020 17:10

TUNAHAN KUZU DENK´İ YARI YOLDA BIRAKMAYACAK

Tunahan Kuzu’nun DENK Partisi’nde yola devam edeceğini açıklaması, kendisini destekleyen seçmenleri arasında büyük sevinç yarattı.

Devamını oku