ABD´NİN TEHDİTLERİ DÜNYAYI BIKTIRDI.. Tüm dünyanın güvenlik ve istikrarı için en büyük tehdit haline gelen ABD’ye karşı güç birliği arayışları hız kazandı.


TÜRKİYE TECRÜBESİ: HORASAN YOLU

gundem.be

Prof. Dr. Kudret BÜLBÜL

Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dekanı

Hayata pozitif bakan insanlar için, karamsar yazılar yazmak hiç de kolay değildir. Sizlerle barışa, huzura doğru giden bir dünyadan, daha fazla özgürlük şarkılarından, kardeşlik muştularından, çatışmadan değil, daha fazla paylaşımdan bahseden analizler paylamayı ne çok isterdim.

Maalesef ABD, Rusya, Çin ve diğer aktörler ekseninde her gün daha fazla çatışmacı bir dünyaya doğru evriliyoruz. Küresel aktörlerin yanı sıra, bireysel ya da örgütsel terörizm, farklılıklarımızla birlikte yaşamak istediğimiz insanlık ailemizin yaşam alanını hergün biraz daha daraltıyor. Batılı ülkelerin gittikçe 2. Dünya savaşı öncesi bir duruma doğru kayması, farklılıklara yönelik ölümcül saldırılar, mankurtlaşmış bir zihne sahip DAEŞ, Yeni Zelanda ve Sri Lanka’da yaşananlar, Tarrantizm, Evangelizm gibi gelişmeleri hatırlayınca insanın ruh dünyası iyice kararıyor.

Ufkumuzu gün geçtikçe karartan bu gelişmelere karşı hem İslam dünyasını hem de küresel dünyayı huzura, birlikte yaşamaya davet edecek daha evrensel bir dile, yaklaşıma ihtiyacımız var. Daha doğrusu herkesi belirli değerleri kabul etmeye ve yaşamaya davet eden evrensel bir ahlaka ihtiyacımız var.

Başka alanlarda da olmak üzere ama özellikle dini alanda da çoğulculuğun benimsendiği ve içtenlikle uygulandığı bir durum, insanlık ailemizin sorunlarını büyük oranda çözmez mi?

İnsanlar kendisi gibi olanı daha fazla sevebilir. Ama bunu yaparken, ötekileştirmek, dışlamak, düşmanlık üretmek niye?

Farklılıkları tehdit olarak görmek yerine, onları birer fırsat, zenginlik olarak görmek, onlara hoşgörü ile bakmak, barış ve huzurdan başka ne getirir?

Sadece almayı değil vermeyi, paylaşmayı da düşünmek ve uygulamak mutluluk ve istikrarın temel kaynağı değil midir?

Farklı olanı aşağılamamak, farlı dil, din, renk, ırk, ideoloji ve anlayışı bir üstünlük kaynağı olarak görmemek, bir arada yaşayabilmenin temel referansları değil midir?

Aslında yukarıda ifade ettiğimiz değerlerin çoğu, bugün evrensel değerler olarak bilinen değerlerdir. Ama önceki yazılarımızda da işaret ettiğimiz gibi adeta “değerlerin sonu”nun ilan edildiği bir çağda yaşıyoruz. Eskiden, yapılmak istenen ilkesizlikler görünürde bile olsa kalıbına uydurulurdu. Artık her türlü değerin doğrudan çiğnendiği bir dünya ile karşı karşıyayız.

Diğer taraftan soyut olarak kabul edilen ve belirli sözleşmelerde yer verilmiş ama içselleştirilmemiş değerler ya da ilkeler, çoğu kez sadece kağıt üstünde kalıyor.

Bugün gelinen noktada daha fazla çatışma, radikalleşme, asimile etme, dışlama, baskılama bütün dünyada kol geziyor. Peki yukarıda ifade edilen değerlerin, soyut olarak ifadesi dışında, daha ahlaki bir duruşla desteklenmiş tarihsel bir yaşanmışlığı var mı?

Bizim medeniyetimiz açısından bu soruya rahatlıkla evet diyebiliriz. Horasan bölgesinden tüm dünyaya yayılan bir idrak, anlayış, kavrayış esasen yukarıda ifade ettiğimiz ve etmediğimiz pek çok değerlere, bu değerlerin içselleştirilmesine, ahlaki bir duruşla desteklenmesine kaynaklık etmektedir. Bu yol/ekol, Horasan yolu, Yesevilik, Sufilik, Horasan Erenleri, Mevlevilik gibi farklı isimlerle de adlandırılabilir. Nasıl adlandırılırsa adlandırılsın, içeriği benzer şekilde doldurulmaktadır. Ben hem bir coğrafi bölgeye hem de bu bölgeden tüm dünyaya yayılan bir düşünceye ve insani hareketliliğe işaret ettiği için Horasan yolu demeyi tercih ediyorum.

Öncelikle Horasan’ın neresi olduğunu belirtelim. İran, Afganistan, Tacikistan,Türkmenistan, Kırgızistan, Kazakistan, Özbekistan'ının bir kısmını içerecek şekilde, Merv, Herat, Nişabur, Belh, Buhara, Semerkant kentlerinin de bulunduğu tarihi bölge Horasan olarak adlandırılmaktadır. Başta Hoca Ahmet Yesevi olmak üzere, Şahı Nakşibendi, Mevlana Celaleddin Rumi, Hacı Bayramı Veli, Hacı Bektaşı Veli gibi isimler Horasan kaynaklı olup mesajlarını tüm dünyaya ulaştırmış çok değerli evrensel isimlerdir. Ahi Evran, Yunus Emre, Sarı Saltuk, Somuncu Baba, Gül Baba gibi isimler de aynı yoldan devam etmişlerdir.

Bu isimlerin temel özelliği, içerisinde yer aldıkları İslam medeniyetinin evrensel mesajını yayarken asla ötekileştirmemeleri, dışlamamaları, farklı olana karşı üstten bakmamaları, dini/kültürel/toplumsal çoğulculuğa ve hoşgörüye sahip olmalarıdır. Bugün evrensel değerler olarak bilinen bu ilkeleri sadece benimsemekle yetinmeyip bu ilkeleri yaşam tarzlarının, ahlaki duruşlarının da bir gereği haline getirmeleridir. Bu nedenledir ki, Batı’da farklı inanç sahipleri engizisyona gönderilirken, deniz fenerleri olarak görülebilecek bu değerli isimlerin gayret ve rehberlikleriyle, Osmanlı Coğrafyasında, çoğunluğu oluşturan Gayri Müslimler kendi inançlarıyla rahatlıkla yaşamaya devam etmişlerdir. Bugün evrensel değerleri bayraklaştırmasına rağmen, horasan yolunun ortaya koyduğu bu bakışı pek çok ülkede görememekteyiz.

Horasan Yolunun temel ilkelerini Mevlana’nın yedi öğüdü çok güzel bir şekilde ortaya koymaktadır:

Cömertlik ve yardım etmede akarsu gibi ol.

Şefkat ve merhamette güneş gibi ol.

Başkalarının kusurunu örtmede gece gibi ol.

Hiddet ve asabiyette ölü gibi ol.

Tevazu ve alçak gönüllülükte toprak gibi ol.

Hoşgörülükte deniz gibi ol.

Ya olduğun gibi görün, ya göründüğün gibi ol.

Hz. Ali’nin “İnsanlar ya yaratılışta eşin, ya da dinde kardeşindir” ifadesi Horasan yolunun temel felsefesini ortaya koymaktadır.

Horasan’dan başlayarak tüm dünyaya yayılan bu yola, bu bakışa, bu tecrübeye aslında Türkiye tecrübesi de diyebiliriz.

Türkiye tecrübesi bu nedenle bugün gerek Müslümanların ve gerekse insanlığın karşı karşıya kaldığı gittikçe içe kapanmayı, dışlamayı, ötekileştirmeyi çözme potansiyeline sahip belki de yegane tecrübelerden biridir. Küresel şer odaklarının kendi çıkarları için makul olan her şeyi mahkum eden, bir geleneği olmayan, aşırı, köksüz her şeyi kışkırtan yaklaşımları belki kısa vadede, amaçlarına hizmet edebilir. Ama orta ve uzun vadede insanlığın selameti, bir geleneğe dayanan, tarihi pratiği olan, ahlaken içselleştirilmiş, Horasan yolu olarak ifade edilebilecek yaklaşımdadır.


Diğer

15 / 06 / 2019 11:40

S 400´LER Mİ, ABD´NİN EKSEN KAYMASI MI ?

Tarihin belirli dönemleri, düzen kurucu zamanlardır. Bu dönemlerde kurulan düzenler, yeni bir belirsizlik ya da kargaşa ortamına kadar devam ederler.

Devamını oku

15 / 06 / 2019 11:30

86 ÜLKEDE ÖĞRENCİLERİN ´TÜRKİYE BURSLARI´ HEYECANI

YTB'nin uluslararası öğrencilere Türkiye'de yüksek öğrenim fırsatı sunan "2019 Türkiye Bursları" için toplam 86 ülkede mülakatlar yapılıyor.

Devamını oku

15 / 06 / 2019 11:25

ZEYNEP TEYZE BAYINDIRA ÇİÇEKLERİ SEVDİRDİ

Bayındır’da çiçeğin hikayesi Selanik göçmeni Zeynep Çakır, namı diyar Zeynep teyzeyle başlar. Zeynep teyze 1294’de Selanik'te doğar.

Devamını oku

14 / 06 / 2019 11:35

´EMEK VE ADALET YÜRÜYÜŞÜ´ DÖRDÜNCÜ GÜNÜNDE

İşten çıkarmaları protesto etmek amacıyla düzenlenen "Emek ve Adalet Yürüyüşü" dördüncü gününde Bolu'nun Gerede ilçesi mevkisinde başladı.

Devamını oku

13 / 06 / 2019 19:30

KALIN: SURİYE SINIRINDA KURULMAK İSTENEN PKK DEVLETİ ARTIK İHTİMAL DIŞI

Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Kalın, "Cumhurbaşkanımızın dirayetli liderliği sayesinde Türkiye Suriye sınırında kurulmak istenen PKK devleti artık ihtimal dışı hale gelmiştir." dedi.

Devamını oku

13 / 06 / 2019 19:25

ÇAVUŞOĞLU: FRANSA´NIN YPG İLE YAKIN İŞ BİRLİĞİNİ DOĞRU BULMUYORUZ

Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu, "Fransa'nın YPG ile yakın iş birliğini doğru bulmuyoruz. Fransa'nın YPG ile iş birliği içinde olması Fransa'ya yakışmaz." dedi.

Devamını oku

10 / 06 / 2019 15:55

YILDIRIM-İMAMOĞLU ORTAK YAYINI 16 HAZİRAN´DA

Binali Yıldırım ile Ekrem İmamoğlu’nun yayını 16 Haziran’da İsmail Küçükkaya’nın moderatörlüğünde Lütfi Kırdar Kongre ve Sergi Sarayında yapılacak.

Devamını oku

10 / 06 / 2019 15:55

SIFIR ATIK PROJESİ´YLE 20 MİLYAR LİRA TASARRUF EDİLECEK.

Çevre ve Şehircilik Bakanı Kurum, "Sıfır Atık Projesi kapsamında yıllık 20 milyar lira tasarruf, 100 bin kişiye de doğrudan istihdam sağlamayı öngörüyoruz." dedi.

Devamını oku

09 / 06 / 2019 16:10

TÜRKİYE´NİN ORADA NE İŞİ VAR ?

Son yıllarda bu sözü muhalefet parti liderlerinden ve muhalif yazarlardan çok sık duyar olduk. Türkiye'nin Suriye de ne işi var? Türkiye'nin Afrin de ne işi var? vs...

Devamını oku

09 / 06 / 2019 16:05

YTB, ABD´DEKİ MİNİK VATANDAŞLARIMIZLA RAFADAN TAYFAYI BULUŞTURDU.

YTB TRT Çocuk Kanalı'nın çizgi filmlerinden Rafadan Tayfa’nın sevilen kahramanlarını ABD’deki minik vatandaşlarla buluşturdu.

Devamını oku

09 / 06 / 2019 12:35

MODERN ZAMANLAR VE RAMAZANLAR

Acınası Modern İnsan…. Gerçekten de modern zamanların yapayalnız insanı, diğer canlı türlerinden daha acınası bir durumda.

Devamını oku

09 / 06 / 2019 12:15

BU KANUN YENİ YÜRÜRLÜĞE GİRMEDİ

Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre yalan veya yanlış beyanda bulunmanın cezası var ve bu kanun yeni yürürlüğe girmedi.

Devamını oku