Suriye'yi görüşmek üzere bugün Ankara'ya gelen ABD Başkanı Donald Trump'ın Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton'ın ziyareti, beklenenden kısa sürdü. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından kabul edilmeyen Bolton, Ankara'dan ayrılıyor.


YA İZMİHLAL, YA KÜRESEL ADALET

gundem.be

Prof. Dr. Kudret Bülbül

Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dekanı

20. yüzyıl, insanlığın en fazla vahşetle karşılaştığı bir yüzyıldır. Bünyesinde tarihin en kanlı iki savaşını; sadece insanları değil, atıldığı yerlerdeki bütün canlı türlerini de yok eden atom bombalarını taşımaktadır.

2 Dünya savaşı sonrasında kurulan düzen, yaşanılanlardan dersler çıkarılarak, savaşları gereksiz kılacak bir barış ya da huzur düzeni değildir. Sahip olduğu pozisyonları koruyacak bir galipler düzenidir. Uluslararası para sisteminin ifadesi olan ve Amerikan Dolarını dünyanın temel parası haline getiren Bretton Woods sistemi, BM düzeni galiplerin kurduğu düzeni sürekli kılacak düzenlemelerdir.

Soğuk savaş döneminde görece olarak iyi işlemiş Bretton woods sistemi de BM düzeni de bugün çatırdıyor.

Esasen kendisi de bir koalisyon olan BM Güvenlik Konseyi’nin beş daimi üyesi olan ABD, Rusya, İngiltere, Fransa ve Çin arasındaki küresel güç dağılımı değişiyor.

İki kutuplu dünyanın sona ermesi ile küresel aktörler, farklı küresel kombinasyonlarla ya da koalisyonlarla mevcut düzeni sürdürmeye çalışıyor. Adalete dayanmayan küresel koalisyonların Irak’da, Afganistan’da, Bosna’da, Kırım’da, Suriye’de, Arakan’da nasıl kurulduğunu, nasıl kurulamadığını ya da geç kurulduğunu hep birlikte gördük.

Soğuk savaş döneminin uzantısı olan küresel düzene, küreselleşme süreçleriyle her şey daha görünür ve bilinir hale geldiği için gün geçtikçe eleştiri düzeyi artmaktadır. Bu bağlamda Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyib Erdoğan, her fırsatta, dünyanın beşten büyük olduğunu vurgulamaktadır. Küresel iletişim ve bilişim, kapalı toplumları ve her türlü adaletsizliği sürdürülebilmenin maliyetini gün geçtikçe artırıyor. Her türlü bilgiye rahatlıkla ulaşılabildiği ve adaletsizliklerin açıklıkla gözlenebildiği bir küresel durumda, soğuk savaş düzeni sürdürülemez.

Bugün “eski halin” muhal, belirsiz olduğu bir dönemi yaşıyoruz. Gelinen noktada, Türkçemizde ifadesini bulan “eski hal muhal, ya yeni hal ya da izmihlal” durumu ile karşı karşıyayız. Evet, eski hali sürdürmenin maliyeti gittikçe artmaktadır. Ama küresel aktörler tarihlerinde olmadığı kadar, sadece insan soyunu değil, bütün canlı türlerini yok edecek kimyasal silahlara, hidrojen bombalarına sahiptirler. Bugün belirtileri gözlemlendiği şekilde, dengesiz bir siyasal liderlik söz konusu olduğunda bütün dünyanın geleceği tehdit altında demektir. Soğuk savaş düzeninin sorgulandığı ama yeni halin henüz kurulmadığı bir ortamda, yeni bir yokoluş tehdidi ile karşılaşmamak için bütün insanlığı tehdit altında bırakabilecek bu silahlardan kurtulmak ve soğuk savaş sonrası düzenin barış ve huzur getirebilmesi amacıyla her alanda küresel adalet koalisyonları kurmalıyız. Adalet de adaletsizlik de bulaşıcıdır çünkü.

Küresel adalet için koalisyon arayışlarını sadece devletler düzeyinde düşünmemek gerekir. Dünyanı geleceğini aradığı bir dönemde hayatın bütün alanlarında, her düzeyde küresel adalet koalisyonları için çaba gösterilmelidir. Akademisyenler, İş dünyası, meslek örgütleri, sendikalar, barolar, düşünce kuruluşları, sivil toplum örgütleri, spor, sanat, edebiyat çevreleri, entelektüeller, öğrenci toplulukları kendi aralarında küresel adalet koalisyonlarının bir parçası olabilirler. Bu doğrultuda öncelikle birbirlerini tanıma ve işbirliğine yönelik faaliyetleri artırıp daha sonra seslerini birlikte yükseltebilirler. Eskiden soğuk savaş döneminde çoğulculuğun olmadığı bir soğuk savaş medyası karşısında farklı arayışlar pek mümkün değildi. Şimdi gelişen iletişim ve bilişim teknolojileri, artan insan seyyaliyeti her alanda farklı ülkelerden insanlar arasında işbirliğini mümkün kılmaktadır. Öğrenci isek her tarafta artık yeterince uluslararası öğrenci var. İşadamı isek zaten küresel düzeyde ilişkiler kurmaktayız demektir. Her alanda böyle bir arayış içinde olmalıyız.

Tehdit oldukça yakın, yakıcı ve küresel iken, yerel kalınarak küresel sonuçlar elde edilemez. Müslüman Hristiyan, Yahudi, Ateist, Budist.. hangi inanç, ideoloji, dünya görüşünden olursak olalım, karşı karşıya olduğumuz riskin boyutunu düşünerek küresel adalet koalisyonları içerisinde hep birlikte geleceğimize sahip çıkmalı, maşeri vicdanı öne çıkarmalıyız.

Dönem dönem bu durum başarılabilmektedir. ABD’nin tek taraflı Kudüs kararına karşı, BM Güvenlik Kurulu’nda yansımasını bulduğu şekilde bütün ülkelerce gösterilen ortak tavır, hunharca katledilen Suudi Gazeteci Kaşıkçı cinayetine karşı dünya çapında gösterilen tepki, insanlığın ortak duyuşunun, duruşunun mümkün olduğunu gösterip bize umut veriyor.

Benzer şekilde, konu bazlı küresel adalet koalisyonları kurulabilir. Kudüs, Arakan, Suriye, İnsan hakları, islamafobi, ayrımcılığa karşı iş birliği, Neo Nazizme, Faşizme, kimyasal silahlanmaya, küresel tekelciliğe karşı ortak tavır bu konulardan bazıları olabilir.

Her düzeyde küresel adaletsizlikleri deşifre etmeli, buna karşı küresel adaleti talep etmeli ve zorlamalıyız. Hangi dinden, dilden, ırktan, inançtan, ideolojiden olursak olalım, kimden gelirse gelsin zülmü mahkum eden küresel düzeyde söylemsel bir üstünlük inşa edemez isek, izmihlal kaçınılmazdır. Çünkü tek bir devletin, kesimin, toplumun tek başına küresel saldırıları durdurabilmesi mümkün değildir.

Bügün yeni bir küresel düzenin henüz kurulmadığı bir dönemdeyiz. Dünya adeta arafta yaşıyor. Daha adil bir dünya düzeni için fırsatımız var. Adalet yolunda alınabilecek bütün yolları kat etmek için bütün bir insanlık olarak maksimum çaba göstermeliyiz. Yoksa yarın, adalete dayanmayan yeni dünya düzeni, eskisi gibi yanlış kurulduğunda, ya da küresel aktörlerden biri, insanlığı yok edecek bombaları ateşleyip kıyameti zorladığında, çok geç olabilir.


Diğer

18 / 01 / 2019 22:25

İSRAİL´İN ABD´YE MALİYETİ..

Modern çağlarda sıklıkla dış politikanın ulusal çıkarlar için yapıldığı ifade edilir. İsrail söz konusu olduğunda ABD kendi çıkarlarından feragat etmektedir.

Devamını oku

17 / 01 / 2019 13:15

MHP´Lİ VE ÜLKÜCÜ KARDEŞLERİME ARZ-I HALİMDİR.

Parti parti gezip, soluğu MHP'de alan bir hanımefendi, karanlık odakların desteği ile MHP'de Genel Başkan yapılıp, MHP'nin tapusu alınmak istendi.

Devamını oku

17 / 01 / 2019 13:05

PAPAZ´IN HİKAYESİ.

Vaktiyle Kasaba'nın birinde, Kilise'nin Papazı hidayete ermiş ve Müslüman olmuş. Osmanlı döneminde, Cami görevlileri, Devlet'ten maaş almazlardı.

Devamını oku

17 / 01 / 2019 13:05

´´BİZ ´DAVA´ DİYORUZ, BAZILARI ´DAVAR´ ANLIYOR´´

Cumhur İttifakı'nın dahil olduğu illerde, MHP'liler yamuk yaparsa MHP, Osmaniye'de dahi seçim kaybeder. Bunu göze alabiliyor musunuz?

Devamını oku

16 / 01 / 2019 14:25

CHP, HDP-PKK, İP KARTELİ

HDP, sadece İstanbul'da geçen seçimde 1 milyon 200 bin oy almış ve aday çıkarmıyor. Acep niyekine?

Devamını oku

16 / 01 / 2019 12:40

BAŞKAN EREN´DEN 10 OCAK TEBRİĞİ.

YTB, 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü dolayısıyla aktif olarak çalışan gazeteciler ve Türkiye Bursları kapsamında ülkemizdeki iletişim fakültelerinde eğitim alan..

Devamını oku

16 / 01 / 2019 12:30

ATA YADİĞARI TARLANIN TARLA KOMŞUSU

Polatlı’da dedemden kalma bir tarla var ve Nasuf ağabey ekiyor. Tarlamın altı dönümünü komşu tarlanın sahibi yıllarca ekmiş.

Devamını oku

14 / 01 / 2019 12:35

ÇAVUŞOĞLU: ´´BİZ HİÇBİR TEHDİTE PABUÇ BIRAKMAYIZ´´

Çavuşoğlu, "Biz hiçbir tehditten  korkmayacağımız ve hiçbir tehdide pabuç bırakmayacağımızı defalarca söyledik''

Devamını oku

14 / 01 / 2019 00:15

SAVUNMA SANAYİMİZİ ÇOK DAHA GÜÇLÜ KILACAĞIZ.

Erdoğan, "Savunma sanayi içinde yer alan bütün girişimcilerimizin yanındayız, arkasındayız ve onlarla birlikte savunma sanayimizi çok daha güçlü kılacağız."

Devamını oku

14 / 01 / 2019 00:00

YEMENLİ MERWE

Merwe ailesinin, diğer öğrencilerin ve ailelerinin dualarıyla yola çıkar. İki gün boyunca Suud sınırına kadar Yemen topraklarında yol alır.

Devamını oku

13 / 01 / 2019 23:55

SOSYAL MEDYA CANAVARI

Klavye başına oturup, sosyal medyada ahkâm kesenler, kendilerini dev aynasında görüyorlar ama, başkalarının günahını alarak suç işliyorlar.

Devamını oku

11 / 01 / 2019 16:00

SOSYAL MEDYANIN GÜCÜ TANITIMDA KULLANILACAK

2019'da yeni bir tanıtım hamlesi başlatan Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türkiye'nin kültürel, arkeolojik mirasına, sanatına, gastronomisine dikkat çekecek.

Devamını oku