Haberin yayım tarihi
2013-03-20
Haberin bulunduğu kategoriler

GÜNEY KIBRIS'TA RUS MEVDUATLARI KRİZİ

Birol Ertan

Uluslararası Strateji ve Güvenlik Araştırmaları Merkezi (USGAM) için Güney Kıbrıs’taki banka krizinin ardındaki nedenle ilgili bir yazı kaleme almam istendiğinde hiç düşünmeden kabul ettim. Çünkü, banka krizinin ardında Güney Kıbrıs’taki onmilyarlarca avroluk Rus mevduatlarından duyulan sıkıntı olduğu ve AB planının Rus şirketlerinin kara para aklama girişimlerine karşı bir önlem olarak gündeme getirildiği açıktı. Avrupa Parlamentosu raporu ile Güney Kıbrıs’ın kara para aklamakla suçlanmasının (bakınız ; http://www.gundem.be/tr/avrupa-birligi/guney-kibris-kara-para-akliyor aynı dönemde yaşanması da bir tesadüf olamazdı.

Avrupa Birliği üyesi ülkelerin ekonomik krizler sonucunda yardım paketleri almak için Birliğe ve IMF’ye başvurmaları süreci hızlanmaya devam ediyor. Yunanistan’dan sonra Kıbrıs Rum Yönetimi ekonomisi de iflas bayrağını çekmiş durumda. Kıbrıs Rum ekonomisinde özellikle banka krizi, halkın sokağa dökülmesini ve kitlesel gösterileri de beraberinde getiriyor.

Geçtiğimiz günlerde Avro bölgesi Maliye Bakanları, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin içine düştüğü mali krizden ve özellikle banka krizinden kurtulabilmesi için neler yapılması gerektiği üzerinde çalışmalar yapmaktaydı. 4 Mart 2013 tarihinde bu konuda Avro Bölgesi Maliye Bakanları’nın bir toplantısı gerçekleştirildi. Toplantıda, içine düştüğü ekonomik krizden kısa süreli olarak kurtulması için Güney Kıbrıs ekonomisine verilecek 17 milyar Euro’luk yardım paketi konuşuldu. Toplantıdan bir sonuç çıkmamasının nedeni, Rum Yönetiminin kara para aklanması konusunda yeterli adımları atmaması ve zor durumdaki banka mevduatlarından kesilecek vergiler konusunda anlaşmaya varılamaması oluşturdu. 

Başlangıçta 17 milyar avroluk yardım paketi, 10 milyar avro düzeyine çekileceğe benziyor. Bu konuda Rum Yönetiminin banka mevduatlarında vergilendirmeye gidilmesi ve kara para aklama konusunda bir dizi yasayı Meclis’ten geçirmesi gerekecek. AB`den 10 miyar avroluk yardım almaya çabalayan Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, Meclis`ini ikna edebilmek için yoğun bir çaba harcasa da muhalefeti ikna edebilecek gibi gözükmüyor. Geçtiğimiz haftalarda Cumhurbaşkanlığına seçilen Nikos Anastasiadis, "The Guardian" gazetesine yaptığı açıklamada, milletvekillerinin ilgili yasa tasarısının haksız ve Kıbrıs`ın genel çıkarları aleyhine olduğu inancında olduklarını belirterek Meclis’ten yasanın geçemeyebileceğini açıkladı. Ne var ki, bu yardım paketi olmaksızın Güney Kıbrıs ekonomisinin daha fazla ayakta durması da söz konusu olmayacak. Diğer yandan, AB Maliye Bakanları ise Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’ne banka mevduatlarında kesinti ve daha sonra da kara para aklanması yasası konularında hamle görmeden gerekli yardım paketine onay vermeyeceklerdir.

AB kredisini almak için ilk aşamada Güney Kıbrıs bankalarındaki mevduatlarda % 10 kesinti uygulanması planlandı, ancak gelen tepkiler ve halkın tepkisi üzerine bu plandan geri adım atılacağa benziyor. Hazırlanan yeni öneri, 20 bin avroya kadar olan küçük mevduatların vergiden muaf tutulması, buna karşın 20 bin - 100 bin euro arasındaki mevduata% 6,75`lik bir seferlik kesinti uygulanması formülü üzerinde duruldu. 100 bin avronun üzerindeki ve çoğunluğu Rus şirketlerine ait olduğu tahmin edilen mevduatlardan ise % 9,9`luk özel bir vergi alınması planlanıyor. Avro bölgesi ile Kıbrıs Rum yönetimi arasında hafta sonunda varılan anlaşma, kurtarma paketi kapsamında, 5,8 milyar avroluk kaynağın banka mevduat hesaplarından kesilmesini planlıyordu. Küçük mevduatları vergiden muaf tutacak son plan ile bu rakamın altında kalınacağı, bunun da AB Maliye Bakanlarını tatmin etmeyeceği, bu durumda kredinin alınmasının riske gireceği konuşulmaya başladı. Öte yandan, Kıbrıs Rum Yönetimi Merkez Bankası Başkanı Panicos Demetriades, milletvekillerine bilgi verirken, yeni önerinin elde edilecek geliri 5,5 milyar avroya düşürebileceğini ve bunun anlaşmaya uygun olmadığı için AB tarafından kabul edilmeyebileceğini açıkladı. Kıbrıs Rum yönetiminin hedefleri tutturabilmesi için önündeki bir diğer seçenek ise 100 bin avroyu aşan mevduatlar için vergiyi yüzde 15,6`ya yükseltmek.
http://www.abhaber.com/haberler/haber/haberler/guney-kibris-ta-son-pazarliklar-yapiliyor-048815

AB’nin Rumlara dayattığı paket, Rus şirketlerin banka mevduatlarının önemli bir bölümüne el konulması anlamına geliyor. Onlarca milyar avroluk Rus mevduat hesaplarındaki bu traşlanma, Rusya Federasyonu başbakanı Medvedev ve Rus lider Putin’in düzenlemelere karşı çıkmasına neden oldu. Hatta Medvedev, bu girişimin Güney Kıbrıs ve Rusya ilişkilerini kötü etkileyebileceğini açıkladı.

Kremlin idaresi yönetimi, yardımcıları ve ekonomik konulardan sorumlu danışmanları ile bir çalışma toplantısı gerçekleştiren Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Kıbrıs Rum Yönetimi’nin aralarında milyarlarca avroluk Rus şirket mevduatlarının bulunduğu Kıbrıs Rum banka mevduatlarında vergi adı altında kesintiye gidilmesini planına sert teki gösterdi. Kremlin Basın Sözcüsü Dmitriy Peskov’un gazetecilere yaptığı açıklamaya göre, görüşmede Avro bölgesindeki ekonomik durum ele alındı ve toplantı sonrasında Rus lider Putin’in Kıbrıs’ta banka mevduatları için ek vergi getirilmesi girişimini “haksız, profesyonelce olmayan ve tehlikeli” olarak değerlendirdiğini açıkladı.
http://turkish.ruvr.ru/2013_03_18/Putin-Kibris-banka-mevduatlarina-vergi/

Kıbrıs Rum Yönetiminde yayın yapan Fileleftheros gazetesi ise "S-300 Menzilli Eleştiriler... Mevduatların Tıraşlanmasıyla İlgili Olarak Ruslar, Lefkoşa`ya Kızgın" başlıklarıyla yayımladığı haberinde, Rusya Devlet Başbakanı Vladimir Putin ile Başbakan Dimitri Medvedev`in, Avro Grubu’nun aldığı karardan ötürü, hem AB hem de Güney Kıbrıs`a karşı eleştirilerde bulunduklarını yazdı. Moskova`nın, Güney Kıbrıs üzerinden saldırıya maruz kaldığını düşünmekte olduğunu kaydeden gazete, Moskova`nın, Rum kesimi ile ilişkilerin değişmekte olduğu konusunda; Güney Kıbrıs`ı uyarmakta olduğunu belirtti ve Rusya`nın bu duruma nasıl tepki vereceğini planlamakta olduğunu ifade etti. 
http://www.abhaber.com/manset-haber/manset-haber/rusya-guney-kibris-ve-abye-kizgin--048809

Güney Kıbrıs bankalarında Rus vatandaşları ve şirketlerinin ne kadar mevduatları bulunduğu konusunda çeşitli spekülasyonlar yapılıyor. Ne var ki, bu miktarın 30 milyar avronun üzerinde olduğuna inananlar çoğunlukta. Bu paraların bir kısmı, Rus vatandaşlarının Güney Kıbrıs vatandaşlığına geçmesi karşılığında bankalardaki tuttukları mevduatlardan oluşsa da daha büyük bir rakam, Rus şirketlerinin kara para aklama operasyonları nedeniyle bankalara yatırdıkları mevduat ve Rus offshore şirketlerinin para transferlerinden oluşuyor. Bu açıdan bakıldığında ve Rus liderlerin bu konuda iki ülke ilişkilerinin zora gireceğine ilişkin açıklamaları dikkate alınırsa, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi bankalarında 50 milyar avronun çok üzerinde Rus parası olduğu düşünülebilir.

Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin içine girdiği mali krizden kurtarılması için 10 milyar avroluk yardımın yeterli olmayacağı biliniyor. Bu durumda, yeni yardım paketleri için Rum yönetiminin daha fazla ödün vermeye zorlanacağı anlaşılıyor. Bu durumun da Rum Yönetiminde kara para aklaması gerçekleştiren çok sayıdaki Rus şirketi açısından Güney Kıbrıs’ın terk edilmesi anlamına geleceği biliniyor. Rus mevduatlarının çekilmesi ile Güney Kıbrıs ekonomisinin daha da ağır bir ekonomik krize girmesi ise kaçınılmaz.

Bu yazı yazılırken, Güney Kıbrıs Meclisi, AB tarafından dayatılan vergi paketini reddetti. Bu durum, Rum ekonomisi için daha büyük bedeller getireceğe benziyor. Yeni seçilen Rum liderin apar topar Rus lider Putin ile görüşme yapma planı da çıkış yolu aramak anlamına geliyor. Ancak, önümüzdeki günlerde Güney Kıbrıs Rum Yönetimini daha kötü günler bekliyor.  

Son Haberler

Hits: 9477 Visitors: 3224
Copyright © GUNDEM.be
Site içeriği ve dizaynın tüm hakları GÜNDEM.be websitesine aittir.
Kopyalamak ve izinsiz kullanmak kesinlikle yasaktır.