Haberin yayım tarihi
2010-08-28
Haberin bulunduğu kategoriler

SUDOKU VE SİYASET

Doç. Dr. Birol Ertan
Siyaset Bilimci
 
Çoğu zaman siyasetin ve diplomasinin bir satranç oyununa benzetildiğini görmüşsünüzdür. Diplomasiyi, ülke ilişkilerini, soğuk savaşları ya da siyaseti satranç oyununa benzeten kitaplar yazıldığı bile olmuştur. Zbigniew Brzezinski'nin "Büyük Satranç Tahtası (The" Grand Chessboard) isimli ünlü kitabını hatırlayanlarımız vardır. Bugünkü yazımın konusu, siyasetin, diplomasinin ve ülkeler arasındaki soğuk savaşların Sudoku oyununa benzetmenin ne kadar gerçekçi olduğunu açıklamaya çalışmak olacak.

Öncelikle Sudoku oyunu/bilmecesi/bulmacası hakkında bilgi sahibi olalım. Sudoku, Japonya'da geliştirilmiş bir bulmaca. Japonca "sayılar tek olmalı" anlamına gelen "Suuji wa dokishin ni kagiru" kelimelerinin kısaltması olan Sudoku, Türkiye'de 1994 yılından bu yana Diamond adıyla piyasaya sürülmüş. Dünyanın en çok ilgi gören oyunlarının başında gelen Sudoku'da, sayılar (rakamlar) kullanılmaktadır. Sayılarla oynanmasına karşın, derin bir matematik bilgisi gerektirmeyen Sudoku, toplama veya çarpma bilgisi de gerektirmez. Her Sudoku bulmacasında, zorluk derecesine göre ipuçları verilmektedir. Verilen ipuçları izlenerek ve mantık yürütülerek oynanan bir oyun olan Sudoku, 100'ü aşkın ülkede yaygın olarak kullanılan zeka gücünü geliştirici entelektüel bir sayı bilmecesidir (http://www.sudoku-tr.info/sudoku-nedir.php).

Basit bir Sudoku bulmacası yardımıyla konuyu açıklamaya çalışalım. Dokuz kareye bölünmüş aşağıdan yukarıya ve sağdan sola toplam dokuz adet kareden oluşan bir büyük kare düşünün. Aşağıdan yukarıya ve soldan sağa 9 adet rakamın yerleştirileceği boşluklar halindeki karelerin içine, aşağıdan yukarıya ve sağdan sola 1'den 9'a kadar farklı sayılar yazılmalıdır. Ayrıca, 9'a bölünmüş her karenin rakamları da 1'den 9'a kadar birbirinden farklı olmalıdır. Karışık geldi, biliyorum. Ancak, bundan sonra yazacaklarım önemlidir.

Sudoku oyunu, dört boyutlu bir oyundur. Yani, sıradan insanın gördüğü 3 boyutun ötesini düşünmemizi sağlar. Karışıklığı da buradan gelir. Olasılık hesapları yapmazsanız, Sudoku'yu çözemezsiniz.

Öncelikle, aşağıdan yukarıya (ya da tersi) aynı rakamı hiç kullanmayacaksınız. Sağdan sola ya da soldan sağa da sütunlarda aynı rakamları kullanmak yoktur. Ayrıca, 9 adet kareden oluşan her karede de aynı rakamı kullanmıyorsunuz. Buraya kadar, düşüncemizde 3 boyut gerçekleşiyor. Bundan sonrası ise oyunun derinliğini ortaya koyuyor. Olasılık hesapları yaparak, tahminlerin ötesinde kesinliklerden hareket ederek ve daha çok da olmayacaklardan yola çıkarak olacağı buluyorsunuz. Bir siyasetçi ya da istihbaratçı gibi işinize odaklanmanız, asla yanlış yapmamanız gerekiyor. Bir yanlış, bütün doğruları götürüyor.

Devlet yönetimi ve diplomasi de işte böyle bir oyundur. Dışarıdan görünen 3 boyutun dışında bir dördüncü boyut vardır siyasette, diplomaside ve devlet yönetiminde. Sadece siyaset yapanların, devleti yönetenlerin ve diplomatların içinde olduğu bir dünya vardır. Doğruları bulmak için yanlışların da bilinmesini gerektiren bir oyundur siyaset. Sudoku, siyasetin rakamlara bürünmüş halidir. İşte bu nedenle, bugün 100'ü aşkın ülkede hızla yayılan bu oyun, siyaseti anlamamız için de beynimize katkıda bulunuyor.

Gelelim bu yazıyı niçin kaleme aldığıma. Siyasette partiler ve siyasetçiler, yalnızca kendi çıkarlarını, yakınlarının çıkarlarını, parti çıkarlarını düşünerek hareket etmemelidir. Uluslararası çaptaki gelişmelerle bağlantılı olarak ülke çıkarları ve halkın çıkarları öncelikli olarak hesaba katılmalıdır. Bunu yapamayan siyasetçiler ve siyasi partiler, Sudoku oyununda olduğu gibi, tek yanlışla bütün doğrularını kaybetmiş olurlar.

Sudoku'lu sağlıklı ve mutlu günler dilerim.      

Son Haberler

Hits: 8732 Visitors: 3169
Copyright © GUNDEM.be
Site içeriği ve dizaynın tüm hakları GÜNDEM.be websitesine aittir.
Kopyalamak ve izinsiz kullanmak kesinlikle yasaktır.