ATİB’İN 40. KURULUŞ YILINDA TARİHÎ BULUŞMA: İLK KUŞAĞIN EMEĞİ, AVRUPA’DA TÜRK TOPLUMUNUN MÜCADELESİ VE GELECEĞİ MASAYA YATIRILDI

Almanya’ya Türk iş gücü göçünün 65. yılı, Avrupa Türk İslam Birliği’nin (ATİB) 40. kuruluş yılı etkinlikleri kapsamında Köln’de düzenlenen kapsamlı bir panelle anıldı.

“Geçmişten Geleceğe Birlikte” sloganıyla gerçekleştirilen programda, 1961 yılında başlayan göçün tarihî, sosyal, kültürel ve ekonomik boyutları ele alınırken, ilk kuşağın fedakârlıkları, sonraki nesillerin toplumsal mücadelesi, ırkçılık ve ayrımcılıkla mücadele ile Avrupa’daki Türk toplumunun geleceği kapsamlı biçimde değerlendirildi.

Gazeteciler, akademisyenler, sosyologlar, psikologlar ve araştırmacıların katıldığı panel, 65 yıllık ortak hafızanın gelecek kuşaklara aktarılması açısından önemli bir buluşmaya dönüştü.

Almanya ile Türkiye arasında 30 Ekim 1961 tarihinde imzalanan İşgücü Anlaşması, yalnızca iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerde yeni bir dönemin kapısını açmadı; aynı zamanda milyonlarca insanın hayatını, ailelerin kaderini ve Avrupa'nın toplumsal yapısını değiştiren tarihî bir göç sürecini başlattı.

Bu büyük tarihî yolculuğun 65. yılı, Avrupa Türk İslam Birliği’nin (ATİB) 40. kuruluş yılı etkinlikleri çerçevesinde Köln’de düzenlenen özel bir panelle yeniden gündeme taşındı.

31 Ekim 2026 tarihinde ATİB Genel Merkezi’nde gerçekleştirilen ve “Almanya’ya Türk Göçünün 65. Yılı” başlığını taşıyan program, “Geçmişten Geleceğe Birlikte” anlayışıyla Türk toplumunun Avrupa’daki geçmişine, bugününe ve yarınına ışık tuttu.

PROGRAM KUR’AN-I KERİM TİLAVETİ VE MİLLÎ MARŞLARLA BAŞLADI

ATİB Genel Başkan Yardımcısı Harun Kılıç’ın sunumuyla gerçekleştirilen program, ATİB Genel Merkez Din Görevlisi Nurettin Şentürk’ün Kur’an-ı Kerim tilavetiyle başladı. Ardından Türkiye ve Almanya millî marşları okundu.

Programın açılış konuşmasını yapan ATİB Genel Başkanı Alipaşa Akbaş, Almanya’ya ilk gelen Türk işçilerinin karşılaştıkları ağır yaşam ve çalışma koşullarına dikkat çekti.

Göçün yalnızca ekonomik gerekçelerle açıklanamayacağını belirten Akbaş, 65 yıllık sürecin aynı zamanda sosyal, kültürel ve kuşaklar arası büyük bir dönüşümün hikâyesi olduğunu vurguladı.

ALİPAŞA AKBAŞ: GENÇ NESİLLERE DAHA FAZLA SORUMLULUK VERİLMELİ

İlk kuşak Türk işçilerinin büyük fedakârlıklarla Almanya’da yeni bir hayat kurduğunu hatırlatan ATİB Genel Başkanı Alipaşa Akbaş, ikinci ve üçüncü kuşakların da farklı dönemlerde çeşitli toplumsal sorunlarla karşı karşıya kaldığını ifade etti.

Sivil toplum kuruluşlarının geleceğine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Akbaş, dernek ve kuruluşların yönetiminde genç nesillere daha fazla sorumluluk verilmesinin önemine işaret etti.

Almanya ve Avrupa genelinde karşılaşılan ırkçılık ve ayrımcılık sorunlarına da değinen Akbaş, bu sorunlarla mücadelede toplumsal birlik, beraberlik ve dayanışmanın vazgeçilmez olduğunu belirterek ortak hareket edilmesi çağrısında bulundu.

65 YILLIK GÖÇÜN TARİHİ, SOSYOLOJİK VE KÜLTÜREL BOYUTLARIYLA ELE ALINDI

Gazeteci Muhsin Ceylan’ın moderatörlüğünde gerçekleştirilen panelde, farklı uzmanlık alanlarından isimler 65 yıllık göç tarihini çeşitli perspektiflerden değerlendirdi.

Panelde gazeteci Ali Kılıçarslan, İstinye Üniversitesi Kamu Diplomasisi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Osman Can Ünver, psikolog Emrullah Köksal, sosyolog ve yazar Sahra Şahin, araştırmacı-yazar Yunus Ulusoy ve gazeteci Hüseyin Dönmez konuşmacı olarak yer aldı.

Panelin kapsamı, göç tarihinin yalnızca başlangıç dönemine değil, günümüzde ulaştığı toplumsal boyutlara ve geleceğe ilişkin beklentilere de odaklandı.

Türk iş gücü göçünün tarihsel gelişimi, ilk kuşağın yaşam mücadelesi, Almanya'daki Türk toplumunun sosyal ve kültürel dönüşümü, eğitim, kimlik, entegrasyon, ayrımcılık ve toplumsal katılım gibi başlıklar üzerinde duruldu.

Farklı disiplinlerden gelen konuşmacılar, Avrupa'daki Türk toplumunun 65 yıllık serüvenini tarihî birikim ve günümüz gerçekleri çerçevesinde değerlendirdi.

BİRİNCİ KUŞAĞIN EMEĞİ, AVRUPA'DAKİ TÜRK TOPLUMUNUN TEMELİNİ OLUŞTURDU

Panelde öne çıkan en önemli konulardan biri, Almanya'ya ilk gelen Türk işçilerinin yaşadığı zorluklar ve ortaya koydukları büyük emek oldu.

1961 yılında başlayan göç sürecinde binlerce kilometrelik yolculuklara çıkarak ailelerinden, doğdukları topraklardan ve alıştıkları yaşam biçimlerinden ayrılan ilk kuşak, Almanya'da çoğu zaman ağır çalışma şartları altında hayat mücadelesi verdi.

Maden ocaklarında, fabrikalarda, inşaatlarda ve sanayi tesislerinde çalışan bu insanlar, yalnızca kendi geleceklerini değil, arkalarından gelen nesillerin hayatını da şekillendirdi.

Başlangıçta geçici işçi olarak görülen Türk göçmenler, zaman içerisinde ailelerini Almanya'ya getirerek kalıcı bir toplumsal yapının oluşmasına katkı sağladı.

Aradan geçen 65 yılda Türk toplumu, işçi kimliğinin çok ötesine geçerek eğitimden ekonomiye, ticaretten siyasete, akademiden kültür ve sanata kadar hayatın hemen her alanında varlık gösteren önemli bir toplumsal kesim hâline geldi.

Bugün Avrupa'da yetişen yeni nesiller, ilk kuşağın büyük bedeller ödeyerek açtığı yolda kendi geleceklerini inşa ediyor.

GEÇMİŞİN TECRÜBESİ, GELECEĞİN SORUMLULUĞUYLA BULUŞTU

Panelde yalnızca geçmişin hatıraları konuşulmadı; gelecek kuşakların sorumlulukları da geniş biçimde ele alındı.

Özellikle Avrupa'da doğup büyüyen genç nesillerin eğitim, toplumsal temsil, kültürel kimlik, demokratik katılım ve ortak yaşam alanlarında daha etkin rol üstlenmeleri gerektiği vurgulandı.

Türk toplumunun kendi tarihini ve kültürel değerlerini korurken yaşadığı toplumla güçlü ilişkiler geliştirmesinin önemi üzerinde duruldu.

Sivil toplum kuruluşlarının da bu süreçte yalnızca geçmişin mirasını koruyan yapılar değil, yeni nesillere yol gösteren, toplumsal dayanışmayı güçlendiren ve geleceği şekillendiren kurumlar olması gerektiği mesajı öne çıktı.

65 YILLIK GÖÇ HİKÂYESİ, GELECEK NESİLLERE BIRAKILAN ORTAK MİRASTIR

ATİB Genel Merkezi'nde gerçekleştirilen panel, Almanya'ya Türk göçünün 65 yıllık tarihini hatırlatmanın ötesinde, Avrupa'daki Türk toplumunun geçmişiyle yüzleşmesine, bugünkü konumunu değerlendirmesine ve geleceğe ilişkin sorumluluklarını tartışmasına imkân sağladı.

ATİB'in 40. kuruluş yılı etkinlikleri kapsamında düzenlenen bu anlamlı buluşma, bir yandan ilk kuşağın emeğine ve fedakârlıklarına saygı duruşu niteliği taşırken, diğer yandan Türk toplumunun gelecek kuşaklarla kuracağı ortak geleceğin önemini bir kez daha ortaya koydu.

Çünkü Almanya'ya Türk göçünün 65 yıllık tarihi, sadece bavulunu alıp başka bir ülkeye giden insanların hikâyesi değildir. Bu tarih; geride bırakılan ailelerin özlemi, madenlerde ve fabrikalarda dökülen alın teri, verilen toplumsal mücadele, kurulan yuvalar ve gelecek nesillere bırakılan büyük bir mirastır.

65 yıl önce misafir işçi olarak başlayan bu yolculuk, bugün Avrupa'nın ayrılmaz bir parçası hâline gelen Türk toplumunun ortak tarihine dönüşmüştür. Geçmişi unutmadan geleceği inşa etmek ise bu büyük mirasın yeni nesillere yüklediği en önemli sorumluluktur.