Komisyon, 12 Kasım 2025'te, AB genelinde güçlü ve dirençli demokrasileri güçlendirmek, korumak ve desteklemek için bir dizi somut önlem ortaya koyan Avrupa Demokrasi Kalkanı'nı sundu.

AB açık bir sivil alan, demokrasilerimizin özünde yer alır ve bu nedenle Komisyon, toplumlarımızda önemli roller oynayan sivil toplum kuruluşlarına daha güçlü bir katılım, koruma ve destek sağlamak amacıyla bir AB Sivil Toplum Stratejisi de ortaya koymayı planlıyor.

AB her iki girişim de siyasi yönergelerde ve Başkan von der Leyen’in bu yılki Birliğin Durumu konuşmasında özetledi.

Avrupa Demokrasi Kalkanı ve AB Sivil Toplum Stratejisi, ‘’özgür insanlar, özgür ve adil seçimler, özgür ve bağımsız medya, canlı bir sivil toplum ve güçlü demokratik kurumlar’’ olarak AB demokratik sistemlerinin temel unsurlarını korumaya yönelik tedbirler sunmaktadır:

• Avrupa Demokrasi Kalkanı ve AB Sivil Toplum Stratejisi, daha güçlü ve dayanıklı demokrasilerin önünü açıyor-
• AB Komisyonu 18 Kasım 2025 itibari ile AB genelinde güçlü ve dayanıklı demokrasileri güçlendirmek, korumak ve teşvik etmek için bir dizi somut önlem içeren Avrupa Demokrasi Kalkanı'nı sundu.

Başkan von der Leyen'in bu yılki Birliğin Durumu konuşmasında özetledi.

Açık bir sivil alan, demokrasilerimizin temelini oluşturmaktadır. Bu nedenle Komisyon, toplumlarımızda önemli roller oynayan sivil toplum kuruluşlarının daha güçlü bir şekilde katılımını, korunmasını ve desteklenmesini sağlamak için AB Sivil Toplum Stratejisi'ni de ortaya koymuştur. Her iki girişim de siyasi kılavuzlarda ve Başkan von der Leyen'in bu yılki Birliğin Durumu konuşmasında özetledi.

Avrupa Demokrasi Kalkanı ve AB Sivil Toplum Stratejisi, demokratik sistemlerimizin temel direklerini korumak için özgür insanlar, özgür ve adil seçimler, özgür ve bağımsız medya, canlı bir sivil toplum ve güçlü demokratik kurumlar, önlemler sunmaktadır.

Demokrasi, özgürlüğümüzün, refahımızın ve güvenliğimizin temelidir. Avrupa Demokrasi Kalkanı, vatandaşların her gün ortak demokratik değerlerimizi yaşayabilmelerini sağlayan temel unsurları güçlendirecektir: ifade özgürlüğü, bağımsız medya, dirençli kurumlar ve canlı bir sivil toplum. Bu, Avrupa'nın gücüdür ve onu her zaman korumak için kolektif kapasitemizi artırmalıyız.

Avrupa Demokrasi Kalkanı

Avrupa Demokrasi Kalkanı kapsamındaki eylemler, bilgi manipülasyonu ve dezenformasyona karşı koyma konusundaki kolektif kapasitemizi daha da artıracak ve toplumun tamamını kapsayan bir yaklaşımla dayanıklılığımızı güçlendirecektir. Avrupa Demokrasi Kalkanı, üç ana sütun üzerinde eylemler sunacaktır:

1) Bilgi alanının bütünlüğünün korunması;

2) Kurumlarımızın, adil ve özgür seçimlerin ve özgür ve bağımsız medyanın güçlendirilmesi;

3) Toplumsal dayanıklılığın ve vatandaşların katılımının artırılması.

Avrupa Demokrasi Kalkanı'nın önemli bir çıktısı, AB ve üye devletlerin uzmanlık ve kaynaklarını bir araya getirerek tehditleri öngörme, tespit etme ve bunlara yanıt verme ve demokratik direnç oluşturma konusundaki kolektif kapasitemizi artıracak yeni bir Avrupa Demokratik Direnç Merkezi olacaktır.

Üye devletleri merkezine alan Merkez, bilgi paylaşımını kolaylaştırmak ve özellikle yabancı bilgi manipülasyonu ve müdahalesi (FIMI) ve dezenformasyon gibi değişen ortak tehditlere karşı koymak için kapasite oluşturmayı desteklemek üzere bir çerçeve işlevi görecektir.

Avrupa Dış Eylem Servisi tarafından yürütülen Hızlı Uyarı Sistemi'nin desteği ve yakın koordinasyonu ile Merkez, mevcut ağları ve yapıları birbirine bağlayacaktır.

Merkez bünyesinde, sivil toplum kuruluşları, araştırmacılar ve akademisyenler, doğruluk kontrolcüleri ve medya sağlayıcıları gibi güvenilir paydaşlarla diyaloğu kolaylaştırmak için bir Paydaş Platformu kurulacaktır.

1.Bilgi alanının bütünlüğünün korunması

Bilgi alanının bütünlüğünün güçlendirilmesi, insanların haklarını kullanmaları ve demokrasiye katılmaları için çok önemlidir. Komisyon, Dezenformasyonla Mücadele Davranış Kuralları kapsamında imzacı taraflarla daha fazla iş birliği yapacak ve ilgili makamlar arasında koordinasyonu kolaylaştırmak ve büyük ölçekli ve potansiyel olarak sınır ötesi bilgi operasyonlarına hızlı tepki verilmesini sağlamak için Dijital Hizmetler Yasası olay ve kriz protokolü hazırlayacaktır. Tüm AB resmi dillerinde doğruluk kontrolü kapasitesini artırmak için bağımsız bir Avrupa Doğruluk Kontrolcüleri Ağı kurulacak ve Avrupa Dijital Medya Gözlemevi, seçimler veya kriz durumlarında durum farkındalığı için yeni bağımsız izleme ve analiz yetenekleri geliştirecektir.

2. Kurumlarımızın güçlendirilmesi, adil ve özgür seçimler ile özgür ve bağımsız medya

Seçimlerin düzenlenmesi ve yürütülmesi üye devletlerin yetki alanına girse de bu alandaki ortak zorlukların üstesinden gelmek için AB düzeyinde iş birliğinin güçlendirilmesi gerekmektedir. Bu nedenle Komisyon, Avrupa Seçim İş birliği Ağı kapsamında yürütülen çalışmaları güçlendirecek ve seçim süreçlerinin bütünlüğü için önemli konularda sistematik bilgi alışverişi düzenleyecektir. Komisyon ayrıca seçim süreçlerinde yapay zekanın sorumlu kullanımı konusunda bir kılavuz sunacak ve Dijital Hizmetler Yasası'nı (DSA) güncelleyecektir. Seçim Araç Seti

Siyasi adaylara ve seçilmiş temsilcilere yönelik artan şiddeti ele almak için Komisyon, siyasi aktörlerin güvenliği konusunda üye devletlere yönelik bir tavsiye ve en iyi uygulamalar kılavuzu sunacaktır.

Bağımsız ve yerel gazeteciliğe yönelik mali destek, mevcut medya desteğini yeni Çok Yıllı Mali Çerçeve'de önerilen finansman programlarıyla birleştirecek olan yeni Medya Dayanıklılık Programı kapsamında güçlendirilecektir. Görsel-işitsel medya hizmetleri direktifinin yakında yapılacak gözden geçirilmesinde Komisyon, genel çıkar niteliğindeki medya hizmetlerinin önemini artırmanın ve AB medyasının sürdürülebilirliğini teşvik etmek için reklam kurallarını modernize etmenin yollarını değerlendirecektir.

Komisyon, Gazetecilerin Güvenliği hakkındaki Komisyon Tavsiye Kararı'nın güncellenmiş halini sunacak ve kamu katılımına karşı kötü niyetli davalarla (SLAPP) mücadeleye yönelik AB'nin mevcut çerçevesini desteklemek için adımlarını hızlandıracaktır.

3. Toplumsal dayanıklılığın ve vatandaşların katılımının artırılması

Bilgi manipülasyonunun fark edilmesini ve buna karşı koyulmasını sağlamak için Komisyon, her yaş grubu için medya ve dijital okuryazarlığı teşvik edecek önlemler alacaktır. Komisyon, okullarda vatandaşlık eğitimini güçlendirmek için bir AB vatandaşlığı yeterlilik çerçevesi ve kılavuzlar geliştirecektir.

Ayrıca, yerel düzey ve gençlere odaklanarak katılımcı ve danışma araçları yoluyla vatandaşların demokratik yaşama katılımını destekleyecek ve yeni bir sivil teknoloji merkezi aracılığıyla demokrasiye katılımı mümkün kılan çevrimiçi platformlarda yeniliği teşvik edecektir. AB hukuku kapsamında vatandaşların demokratik hakları konusunda farkındalığı artırmak için Komisyon, bir AB demokrasi kılavuzu sunacaktır.

Komisyon ayrıca, politika yapımında bilimsel kanıtların desteklenmesine ilişkin bir Tavsiye Kararı'nın kabul edilmesi de dahil olmak üzere, kanıta dayalı karar almayı daha da teşvik etmeye yardımcı olacaktır.

Sivil Toplum için AB Stratejisi

Sivil toplum, politika yapımına katkıda bulunmak, sosyal ve toplumsal hizmetler sunmak, önemli sosyal konularda farkındalık yaratmak ve savunmasız durumdaki çeşitli grupları temsil etmek suretiyle toplumlarımızda önemli bir rol oynamaktadır.

Komisyon, Gazetecilerin Güvenliği hakkındaki Komisyon Tavsiye Kararının güncellenmiş halini sunacak ve AB'nin Sivil Toplum Stratejisi ile sivil toplumla olan ilişkilerini güçlendirecek ve sivil toplum kuruluşlarının çalışmalarını daha fazla destekleyecek ve koruyacaktır. Strateji, AB ve ulusal düzeyde somut eylemler önermektedir.

Strateji üç temel hedefi kapsamaktadır:

• Katılımın teşvik edilmesi: AB değerlerinin korunması ve teşvik edilmesi konusunda diyaloğu daha da kolaylaştırmak için 2026 yılına kadar yeni bir Sivil Toplum Platformu kurulacaktır.

• Destek ve koruma: Mevcut projelere ve araçlara, mevcut koruma önlemleri de dahil olmak üzere, erişimi kolaylaştırmak için Sivil Alan hakkında bir çevrimiçi Bilgi Merkezi oluşturulacaktır. Bu temelde, tehdit altındaki kuruluşlara acil yardım ve üye devletlerdeki mevcut koruma önlemlerinin koordinasyonu gibi ilave koruma önlemleri araştırılacaktır.

• Sürdürülebilir ve şeffaf finansman: Komisyon, yeni MFF önerisinde, STK'lara sağlanan mali desteği önemli ölçüde artırmayı önermiş ve sadece AgoraEU programı için 9 milyar avro öngörmüştür. Ayrıca Komisyon, farklı finansman kaynaklarına erişimi kolaylaştırmak, özel bağışçılar ve pro bono hukuk topluluklarıyla daha güçlü bağlar kurmak için önlemler planlamaktadır.

Arka plan

Siyasi çatışmaların, bölgesel ve uluslararası ihtilafların ve hızlı teknolojik dönüşümün giderek arttığı bir dönemde, demokrasilerimiz iç ve dış baskılarla karşı karşıya bulunmaktadır. Otoriter rejimler, bölünmeleri istismar etmeye, güvensizlik tohumları ekmeye ve özgür medya ve sivil toplum gibi demokratik aktörleri kısıtlamaya çalışmaktadır. Böylece, demokratik kurumlara olan güveni zedelemekte, özgür ve adil seçimleri baltalamakta ve Avrupa Birliği'nin temellerini oluşturan değerleri sorgulamaktadırlar. Bu tehditler hem yeni fırsatlar hem de yeni kırılganlıklar getiren derin bir dijital dönüşümün arka planında ortaya çıkmaktadır. Aynı zamanda, kamuoyunun güven ve katılımının azalması, sivil toplum kuruluşlarının karşı karşıya olduğu benzeri görülmemiş risklerle birlikte, AB genelinde temel hakların teşvik edilmesini daha da tehlikeye atmaktadır.

Avrupa Demokrasi Kalkanı ve AB Sivil Toplum Stratejisi ile Komisyon, genişleme ülkeleriyle yakın iş birliği içinde çalışarak ve bu alanlarda AB'nin iç ve dış faaliyetleri arasında daha fazla tutarlılık sağlayarak hem AB hem de ulusal düzeyde eylemleri güçlendirmeyi amaçlamaktadır.

Avrupa Demokrasi Kalkanı aracılığıyla Komisyon, sınırlarımız ötesindeki yabancı bilgi manipülasyonu ve müdahalesiyle mücadele çalışmalarını yoğunlaştıracaktır. AB'nin yurtdışındaki temsilcilik ve delegasyonlarının kapasiteleri güçlendirilecek ve yabancı bilgi manipülasyonu ve müdahalesine (FIMI) karşı ortak yanıtlar için ortaklıklar kullanılacaktır.

Strateji aracılığıyla AB, dünya çapında sivil toplum için sivil alanı ve elverişli ortamı desteklemeye devam edecektir. Bu, AB'nin dış faaliyetleri ve AB Delegasyonları aracılığıyla sivil toplumla olan ilişkilerin güçlendirilmesini de içerecektir.